Kortessem, Nieuws

Minister geeft toestemming voor industriële kippenstallen

Nog geen twee dagen na de beroering rond de uitbreiding van kippenstallen bij het bedrijf Haesen in het nabijgelegen Borgloon, is het nu Kortessem dat in het oog van de storm staat. Vlaams minister Koen Van den Heuvel heeft een vergunning verleend voor de uitbreiding tot 177.000 kippen bij het landbouwbedrijf Roebben van de Opeindestraat.

Veel mensen, met het actiecomité voorop, begrijpen er niets meer van. Alle studies wijzen uit hoe ongezond kippen kweken is op dergelijke grote schaal. Tim Nawrot, professor milieu-epidemiologie aan de UHasselt, spreekt zich niet uit over het concrete dossier, maar stelt vast dat de wetgeving inzake uitbreidingen in Nederland is verstrengd. Bijgevolg komen de ondernemers over de grens om hier hun kans te wagen. Nawrot: “Het rapport van de Nederlandse Gezondheidsraad maar ook van   inschattingen van de Vlaamse Milieumaatschappij zijn duidelijk. Veertig procent van het fijnstof komt van ammoniakgassen van stallen. Uit ammoniak ontstaat er fijnstof niet onmiddellijk naast de stal, maar op een grotere afstand. Dat fijnstof is slecht voor onze gezondheid.” Verder stelt de professor dat als we een duurzamer beleid inzake milieu en gezondheid willen, de vraag dient gesteld te worden of grootschalige landbouwbedrijven de toekomst zijn.

De politieke partij die hierin een grote verantwoordelijkheid draagt is CD&V. Intern is de partij verdeeld over de kwestie, en blaast ze warm en koud tegelijk. Zo is CD&V Kortessem vóór de industriële kippenstallen, het provinciebestuur met Inge Moors (CD&V) gaf een ‘njet’, en in beroep bij minister Koen Van den Heuvel is het nu toch een ‘ja’. Ook voormalig minister Joke Schauvliege (CD&V) is voor uitbreidingen. Zij gaf begin dit jaar aan de biogasinstallatie van Wauters Energy in Vliermaal groen licht. Haar opvolger trekt blijkbaar de lijn door, nét het tegenovergestelde van wat men in Nederland doet. Daar zijn alle uitbreidingen stopgezet na alarmerende wetenschappelijke analyses inzake fijnstof en de gevolgen voor de volksgezondheid.

Waarnemers vinden het trouwens onbegrijpelijk dat alle dossiers apart worden behandeld, en dat de kans bestaat dat Haspengouw op die manier nog een resem industriële landbouwuitbreidingen te slikken zal krijgen.

Déjà vu

De oudere bewoners hebben een déjà vu-gevoel en herinneren zich de ironische protestactie ‘Red de hennen – Laat de kinderen sterven’. Alles draaide toen om Jules Vendrickx en zijn oudere broer. Telkens de kippenstallen van het toenmalige kippenbedrijf (een ander bedrijf dan het huidige – nvdr) werden gereinigd, geraakten de broers in ademnood. Jules kreeg ook haaruitval, en moest regelmatig een week weg, naar familie in Nieuwerkerken, om – ook letterlijk – terug op adem te komen. Zo miste hij vaak school. Uiteindelijk ging hij op internaat. Jules Vendrickx: “Ik herinner me dat ik geen adem meer kon krijgen. De dokter, die de maanden daarvoor al van alles geprobeerd had, liet me in allerijl naar het ziekenhuis brengen, met de gedachte dat ik het niet meer zou halen. In Hasselt heb ik dan veel prikjes gekregen en het nipt gehaald.” Achteraf bleek dat Jules een bloedvergiftiging en een leveraandoening had opgelopen. Ondanks processen voor de rechtbank kon het kippenbedrijf blijven voortdoen. Telkens de stallen werden gereinigd verwittigde de veldwachter de familie Vendrickx op voorhand, zodat Jules zijn valies kon pakken en vertrekken. Het dorp stond toen in rep en roer. Vandaag woont Jules één dorp verder, in Wellen. Maar het gebeuren blijft hem beroeren. “Ik lees veel over de fijnstof en de gevaren voor de gezondheid. Wetenschappers zeggen dat je in feite in een straal van 20 kilometer niet veilig bent. Moet ik nu weer verhuizen? Waarom kunnen politici niet over de muren van hun gemeente kijken en een gezond actieplan opstellen voor de ganse regio”, besluit Jules.

L’histoire se répète

Decennia later lijkt de geschiedenis zich te herhalen. De overheid stemt toe met uitbreidingen vlakbij woongebieden, en mensen verenigen zich in hun protest om dat tegen te gaan. Het actiecomité dat tegen de uitbreiding van Roebben LV is, uit in een reactie op het nieuws van het advies haar bezorgdheid. Annelies Bastiaens: “In dat fijnstof van kippen zitten luizen, pluimen, stro, huidschilfers,…. . Het ammoniak tast de slijmvliezen aan die onze bloedbanen beschermen. Ik was verbaasd dat Peter Pouls namens het bedrijf Haesen (Borgloon) toegaf dat de filters regelmatig verstopt zitten en dat ze dan het vuile stof maar de lucht inblazen. Twee van zulke mega-bedrijven in een straal van één kilometer; dat maakt onze gezondheid kapot!” Bastiaens roept de overheid op om het roer om te gooien. “Zijn politici zich bewust van de ernstige gevolgen van deze industrialisering van kippen- en varkensbedrijven? Ik denk het niet. Kijk maar naar het advies van de gemeentebestuur van Borgloon voor het bedrijf Haesen.”

Ook de Boerenbond volgt de zaak. Daar is een ander geluid te horen. Woordvoerder Vanessa Saenen legt uit: “Onze organisatie laat de keuze om uit te breiden over aan de boer zelf. Wij begrijpen dat boeren hun bedrijf willen vergroten om het financieel leefbaar te houden. De nieuwste technologieën in zulke grote bedrijven zorgen veeleer voor een gezondere leefomgeving. Kleine boeren werken soms nog met oude installaties en kunnen dus vervuilender zijn dan de grote. Maar wij steunen én de groten én de kleintjes. Het is een en-en-verhaal.” Haar collega, Wouter Wytynck, pluimveespecialist bij de Boerenbond, verwees eerder al in verband met fijn stof naar onderzoek van het Proefbedrijf Pluimveehouderij in Geel. Daaruit bleek dat scharrelkippen iets meer stof produceren dan kippen die gehuisvest worden in verrijkte kooien. “Onderzoek naar het effect buiten is er niet”, zegt Wytynck, en hij plaatst een aantal kanttekeningen bij de studies die hem bekend zijn. “De onderzoekers pleiten zelf voor meer onderzoek. Bovendien is het aantal gevallen van longontsteking in de bestudeerde populatie eerder laag.” De specialist ziet trouwens verschillen tussen België en Nederland wat pluimveebedrijven betreft. “We hebben zo’n 1.250 pluimveebedrijven in België. Die bedrijven liggen verspreid over het land. In Nederland heb je meer een concentratie van die bedrijven in de regio’s van Tilburg en Barneveld”, zegt Wytynck. “Maar uiteraard moeten pluimveebedrijven bij ons voldoen aan de strenge milieuwetgeving. Hoe dichter bij gevoelige natuur en bij woongebieden, hoe strenger. Daar komt het op neer.” Hoe de Boerenbond gaat reageren op de nieuwe tendens, namelijk de recente toename aan concentraties in de Haspengouwse regio (Roebben-Wauters-Haesen) wordt zeker later meegedeeld, aldus Saenen.

Plaats een Reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Instagram